Beslag leggen: voorwaarden, conservatoir beslag en onrechtmatig beslag

Wat is een conservatoir beslag?

Met conservatoir beslag wordt vermogen van een ander tijdelijk “bevroren” of “geconserveerd”. Het vermogen wordt dus niet uitgewonnen. Conservatoir beslag voorkomt dat bezittingen door een schuldenaar van de hand worden gedaan voordat een rechter uitspraak doet. Een vonnis zou anders weinig nut hebben. Door een vermogensobject tijdig conservatoir te beslaan, wordt die zaak onvatbaar gemaakt voor overdracht en kan een rechtelijke uitspraak wel worden afgewacht.

Welke soorten conservatoire beslagen zijn er?

Beslag kan worden gelegd op vermogensrechten (aandelen), roerende of onroerende zaken. Dat kan in de vorm van een leverings- of een verhaalsbeslag. Leveringsbeslag legt men op een verkocht pand als de koper vreest dat de verkoper niet gaat leveren. Verhaalsbeslag wordt bijvoorbeeld gelegd op bezittingen (registergoed, auto of salaris) om een schuld te innen. Dit beslag kan ook onder derden worden gelegd. Zoals onder een werkgever of een bank (op de tegoeden). Beslag leggen kan ook onder de schuldeiser zelf. Dat is een zgn. ‘eigen beslag’.

Wat zijn de stappen en voorwaarden om beslag te leggen?

Beslaglegging vereist het volgende:

‍

• De schuldeiser dient een verzoekschrift in bij de Voorzieningenrechter. Dat gebeurt met een beslagrekest door een advocaat.
• In het rekest wordt de vordering duidelijk omschreven. Dit met de onderliggende grondslag zoals wanprestatie of onrechtmatige daad. Volgens artikel 700 Rv. toetst de Voorzieningenrechter de vordering summier.
• Voor het leggen van verhaals- en bewijsbeslag moet een gegronde vrees voor verduistering bestaan. Die vrees kan op diverse feiten en omstandigheden rusten. Bijvoorbeeld als vastgoed plots in de verkoop gaat, bedrijfsvoorraden worden verplaatst of vanwege de handelingen van de debiteur uit het verleden.
• Beslag leggen dient proportioneel te zijn. De belangen van de beslagene mogen niet onevenredig worden geschaad ten opzichte van het doel van de beslaglegger.
• Is het beslag substantieel? Is een minder ingrijpend alternatief beschikbaar? Als vastgoed evenveel zekerheid biedt als een bankrekening, dan heeft veelal beslag op onroerend goed de voorkeur. Doorgaans wordt de waarde ervan niet aangetast terwijl bankbeslag een bedrijfsexploitatie kan stilleggen.

Wat is het beslagverlof?

Als de Voorzieningenrechter het verzoek goedkeurt, dan verleent hij het beslagverlof. De advocaat stuurt dat aan de deurwaarder wie de beslagen legt. (Zo legt hij beslag op onroerend goed door dat in het openbaar register in te schrijven. Ook wel een “bureaubeslag” genoemd). In het verlof staat een termijn van enkele weken waarin de schuldeiser de hoofdzaak moet starten. In het verlof wordt verder de hoofdsom verhoogd met een opslag voor rente en kosten. Dat is 30% tenzij de advocaat een andere hoogte motiveert. Voor een bankbeslag kan in het verlof een repeterend beslag worden toegestaan, waarmee drie keer het banksaldo kan worden beslagen.

Wanneer eindigt conservatoir beslag?

Conservatoir beslag eindigt door royement. Bijvoorbeeld omdat partijen een schikking zijn overeengekomen met of omdat de schuldenaar voldoende zekerheid stelt. Ook kan een rechter de beslaglegger hebben veroordeeld tot opheffing (zie paragraaf hieronder). Indien een rechter een toewijzend vonnis heeft gewezen, waarin de vordering wordt bevestigd, dan gaat een conservatoir beslag over in een executoriaal beslag. Dan kan het incasseren beginnen.

Wat is een executoriaal beslag?

Een executoriaal beslag is de tegenhanger van het conservatoir beslag. Executoriaal beslag kan alleen na een rechtszaak en met een vonnis of beschikking. “Executie” is de tenuitvoerlegging van een “titel”. Een “titel” is bijvoorbeeld een vonnis. Lees hier meer over executie in het vastgoed. Het executoriaal beslag is dus een uitwinnend beslag waarmee een deurwaarder en/of een notaris vermogensobjecten kan uitwinnen. Bijvoorbeeld met een executie veiling van vastgoed (vergelijkbaar met parate executie bij een hypotheekrecht).

Aansprakelijkheid voor beslaglegging

Onterecht en onnodig beslag leggen wordt “vexatoir” genoemd. Een vexatoir beslag is aan de orde als een beslaglegger misbruik maakt van zijn recht door disproportioneel veel vermogen te beslaan of om de wederpartij (onnodig) te schaden. Omdat een vexatoir beslag onrechtmatig kan zijn, kun een beslagene de rechter vragen het beslag op te heffen. Zie deze uitspraak van de Rechtbank Overijssel. Daarnaast kan de beslaglegger aansprakelijk worden gehouden voor de geleden schade van de beslagene.

Vastgoedrecht en de bescherming van de schuldeisers

Naast het conservatoir beslag biedt het vastgoedrecht meer middelen om verlies van verhaal te voorkomen of om een debiteur te laten betalen. Zoals zekerheidsrechten die bij aangaan van een samenwerking worden gevestigd. Dat zijn het hypotheek- en pandrecht. Verder zijn het retentierecht of de faillissementsaanvraag pressiemiddelen en instrumenten om verhaal veilig te stellen.

Beslag leggen voorkomen

Beslag voorkomen op vastgoed? De zogenoemde Vormerkung biedt bescherming aan kopers tegen beslag op het aangekochte vastgoed. Lees hier meer over het voorkomen van beslag op vastgoed.

Conclusie

Beslag leggen is een krachtig middel om verhaal veilig te stellen, maar mag alleen onder strikte voorwaarden worden toegepast. Wordt beslag zonder goede reden gelegd of is het disproportioneel, dan kan sprake zijn van een onrechtmatig beslag.

‍

Overweegt u beslag te leggen of is beslag op uw vermogen gelegd? Neem vrijblijvend contact op met de specialisten van Cobra Vastgoed Advocaten voor een beoordeling van uw situatie. Vaak kan snel worden vastgesteld welke juridische mogelijkheden u heeft.

‍